Tác giả: Nguyễn Đắc Minh Hải – PCT CLB DN Họ Nguyễn Việt Nam
Trưởng Ban số hóa gia phả TT Unesco NCCDH Việt Nam
Kính thưa Ban lãnh đạo Hội Đồng các dòng họ Việt Nam TP Hài Phòng.
Kính thưa Ban lãnh đạo Hội Văn hóa Doanh nhân TP Hải Phòng.
Kính thưa Ban lãnh đạo Trung Tâm Thực Hành Hán Nôm Và Văn hóa Dân Gian Hải Phòng
Kính thưa các nhà nghiên cứu văn hóa, cùng toàn thể quý vị.
1. Giới thiệu
Trong đời sống văn hóa Việt Nam, gia phả chính là bản đồ cội nguồn, là sợi dây gắn kết các thế hệ, là nơi lưu giữ ký ức, truyền thống, đạo lý và niềm tự hào của mỗi gia đình, mỗi dòng tộc. Từ bao đời nay, các bậc tiền nhân đã dày công ghi chép, lưu truyền gia phả bằng chữ Hán, chữ Nôm, hoặc chữ Quốc ngữ trên giấy, trên lụa, thậm chí khắc trên bia đá. Đó là một di sản vô cùng quý giá.
2. Phân tích thực trạng
Trên thực tế hiện nay vẫn còn rất nhiều chi họ chưa có gia phả hoàn chỉnh. Nhiều chi họ mong muốn xây dựng gia phả, nhưng chưa biết làm thế nào để hoàn thành.
Các gia phả được lập theo cách truyền thống tốn kém khá nhiều công sức, thời gian, tiền bạc để hoàn thành. Từ việc thu thập dữ liệu, biên tập nội dung, vẽ phả đồ, xác nhận thông tin cho đến khâu in ấn xuất bản có thể mất hàng năm. Trong quá trình biên soạn vẫn khó tránh khỏi những sai sót, thiếu hụt dữ liệu. Sau khi hoàn thành, 5–10 năm lại phải tái bản để cập nhật bổ sung, chi phí tiếp tục phát sinh, mức độ hoàn thiện chậm; tìm người kế thừa tái bản trở nên khó khăn do cuộc sống bận rộn, sống phân tán. Tiêu chuẩn chất lượng của gia phả cũng chưa thống nhất.
Nhiều gia phả sau khi hoàn thành thường chỉ được đặt trên bàn thờ hoặc cất trong tủ. Điều đó dẫn tới giá trị di sản gia phả chưa được phát huy xứng đáng vào đời sống sinh hoạt của dòng họ, nhất trong bối cảnh các thành viên con cháu đi làm xa quê hương.
3. Chuyển đổi số gia phả – hiện đại hóa dòng họ
Kính thưa quý vị!
Nghị quyết 57 của BCH TW Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, và Nghị quyết 80 của BCH TW Đảng về phát triển công nghiệp văn hóa chính là sự lãnh đạo quyết liệt đột phá, xây dựng đất nước thịnh vượng hùng cường của Đảng ta. Giải pháp chuyển đổi số gia phả – hiện đại hóa dòng họ của Sáng Kiến Hưng Gia được các cơ quan chuyên môn đánh giá cao, tính tiên phong, dám nghĩ dám làm, tính hiệu quả, đã kết hợp hài hòa các trụ cột: công nghệ, chuyển đổi số, văn hóa. Giải pháp trong hơn 1 năm qua đã được ứng dụng thành công cho hơn 100 chi họ, có tiềm năng để giải quyết bài toán lớn của xã hội phục vụ hàng vạn chi họ trên khắp đất nước Việt Nam. Đây là các giá trị cốt lõi của giải pháp:
Giá trị thứ nhất chính là sự nâng cao năng suất, chất lượng, giảm thời gian hoàn thành và giảm chi phí làm Phả Đồ In, Sách Gia Phả. Bởi vì giải pháp chuyển đổi số gia phả đóng vai trò của một có công cụ tự động hóa những nhiệm vụ lặp đi lặp lại một cách chính xác 100% như: vẽ phả đồ, sinh tiểu sử, đánh mã, biên tập sách gia phả. Từ thông tin đã được nhập liệu lưu trên hệ thống, mất chưa đầy 1 phút để sinh ra phả đồ in, mất chưa đầy 10 phút để tạo ra sách gia phả in. Nhiều người có thể tham gia nhập dữ liệu vào, cũng như kiểm tra xác nhận, và bất cứ thời gian, không gian nào, làm đến đâu trông thấy kết quả luôn đến đó, làm đâu được đấy, và. Đó là lý do việc ứng dụng chuyển đổi số gia phả để làm gia phả với mức thấp hơn 5 lần so với cách làm truyền thống trong khi chất lượng được nâng cao và thời gian hoàn thành được rút ngắn rất nhiều còn 5 ngày đến 20 ngày.
Giá trị thứ hai chính là sự đơn giản hoá đến mức người dùng không cần phần mềm vẽ chuyên dụng, không cần máy tính, không cần kỹ năng chuyên môn phức tạp, kỹ năng soạn thảo văn bản để làm được. Dễ nhân rộng giải pháp, cùng lúc triển khai song song hàng trăm, hàng nghìn, hàng vạn người có thể làm gia phả của gia đình, dòng họ. Bởi vì chỉ với chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai dù là người có tuổi, trẻ em sau 10-30 phút là có thể làm được.
Giá trị thứ ba chính là đáp ứng một cách linh động theo nhu cầu về đầu ra một cách nhanh chóng gần như tức thì với sự chính xác 100%, và tiết kiệm kinh phí so với cách truyền thống. Từ một nguồn dữ liệu, việc tạo phả đồ in, sách gia phả cho từng nhánh, cho từng gia đình được thực hiện tự động. Hơn nữa, lựa chọn theo quy cách hình thức theo nhu cầu. Bổ sung, cập nhật dữ liệu và hiển thị kết quả tức thì, từ đó chất lượng gia phả liên tục được hoàn thiện. Chi phí duy trì so sánh với việc tái bản gia phả giấy thì việc quản lý và cập nhật bằng công nghệ có thể tiết kiệm hơn rất nhiều, và chất lượng và độ hoàn thiện cao hơn nhiều.
Giá trị thứ tư chính là xây dựng một bách khoa toàn thư về dòng họ, một cách toàn diện, sống động, ứng dụng trong đời sống hằng ngày. Đây là giá trị cốt lõi hội đồng gia tộc dày công tạo dựng và trao lại cho thế hệ trẻ, đáp ứng nhu cầu của giới trẻ, hỗ trợ hiện đại hoá sinh hoạt dòng họ toàn diện; mang lại giá trị trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của dòng họ. Bởi vì APP Gia Phả Số có thể để nhắc lịch ngày giỗ, sự kiện quan trọng của dòng họ; Việc tìm kiếm, tra cứu thông tin trở nên nhanh chóng và thuận tiện. Từ tin tức, video, hình ảnh, tư liệu, danh bạ, ngành nghề, thống kê nhân khẩu học, nhắc mừng thọ, khuyến học, quản lý quỹ, tìm họ hàng, bảng tin. Và tiếp tục thúc đẩy sáng kiến để phát triển dòng họ.
Giá trị thứ năm chính là mô hình hợp tác chuyển đổi số kiểu mẫu giữa các hội đồng dòng họ, các nhà nghiên cứu văn hoá, nhà phát triển giải pháp chuyển đổi số để cùng đóng góp vào phong trào chuyển đổi số quốc gia. Các chi họ, các dòng họ phát huy truyền thống, tự hào tự tôn, thi đua nhau, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau cùng phát triển. Nhà phát triển tự hào tự tôn giá trị văn hoá Việt Nam, tận tâm tận tuỵ không ngừng nâng cao chất lượng.
Quy trình các bước thực hiện:
Bước 1: Tạo zalo nhóm RIÊNG Ban Biên Tập Gia Phả Số chi họ
Bước 2: Mở Gia Phả Số trên APP, hướng dẫn thành viên vào.
Bước 3: Gọi điện để nắm được hiện trạng gia phả (có tư liệu gì đầu vào, quy mô, nhu cầu).
Bước 4: Tiếp nhận đầu vào, chuyển đổi dữ liệu, báo cáo, xác nhận, lặp nhiều vòng
Bước 5. In phả đồ, in sách gia phả để kiểm tra bản in
Bước 6: Hoàn thành và bàn giao phả đồ in, sách gia phả, phả đồ số.
4. Kết luận
Kính thưa quý vị!
Người Việt từ bao đời nay luôn coi trọng truyền thống văn hoá tổ tiên. Trong thời đại số hôm nay, việc chuyển đổi số gia phả chính là để gìn giữ và lan tỏa truyền thống, phát huy giá trị văn hóa dòng họ Việt Nam. Xin kính chúc buổi tọa đàm thành công tốt đẹp. Kính chúc quý vị sức khỏe, hạnh phúc
Xin trân trọng cảm ơn!
Nguyễn Đắc Minh Hải